Trong các mục tiêu bảo vệ đặc thù, ngân hàng luôn được xếp vào nhóm có mức độ rủi ro cao, đặc biệt là nguy cơ xảy ra cướp có vũ khí. Trên thực tế, không ít sự cố nghiêm trọng đã để lại hậu quả lớn chỉ vì nhân viên bảo vệ xử lý cảm tính, hành động vượt quá khả năng hoặc sai nguyên tắc nghiệp vụ.
Từ kinh nghiệm thực tế trong công tác huấn luyện và triển khai bảo vệ ngân hàng, Phòng Nghiệp vụ của Công ty bảo vệ New Sun xây dựng và áp dụng quy trình xử lý tình huống cướp ngân hàng cho bảo vệ theo nguyên tắc: Bình tĩnh – Quan sát – Đảm bảo an toàn – Báo động đúng thời điểm.
Bài viết dưới đây nhằm giúp nhân viên bảo vệ, đơn vị sử dụng dịch vụ và cả lực lượng quản lý mục tiêu hiểu đúng vai trò của bảo vệ trong tình huống đặc biệt nguy hiểm này.
Vì sao bảo vệ ngân hàng cần quy trình xử lý cướp rõ ràng?
Tại các mục tiêu bảo vệ là hội sở, phòng giao dịch ngân hàng, nhân viên bảo vệ tại đây không chỉ đối mặt với các đối tượng trộm cắp thông thường mà còn có khả năng gặp đối tượng cướp chuyên nghiệp, có tổ chức, mang theo vũ khí nóng như súng, dao, vật liệu nổ.
Điển hình như vụ cướp ngân hàng xảy ra tại Gia Lai xảy ra ngày 19/1/2026, các đối tượng thực hiện hành vi cướp được xác định chuẩn bị kỹ lưỡng, có phương án tẩu thoát và sẵn sàng sử dụng vũ lực.
Theo thông tin từ cơ quan chức năng, vụ việc diễn ra trong thời gian ngắn nhưng gây tâm lý hoang mang lớn cho khách hàng và nhân viên tại phòng giao dịch. Điều đáng lưu ý là, trong những tình huống như vậy, nếu như có một phản ứng thiếu kiểm soát từ lực lượng bảo vệ – cho dù là xuất phát từ tinh thần trách nhiệm – cũng có thể khiến mức độ nguy hiểm leo thang, dẫn tới hậu quả nghiêm trọng về người.
Từ góc độ nghiệp vụ, vụ việc cướp ngân hàng tại Gia Lai một lần nữa cho thấy:
- Cướp ngân hàng ngày nay không còn mang tính manh động đơn lẻ, mà có xu hướng tổ chức, tính toán trước phương án hành động.
- Thời gian xử lý của bảo vệ thường chỉ tính bằng giây, không cho phép suy nghĩ cảm tính hay hành động tự phát.
- Quy trình xử lý rõ ràng chính là yếu tố giúp bảo vệ giữ được sự bình tĩnh, hành động đúng vai trò và giảm thiểu tối đa rủi ro cho con người.
Chính vì vậy, việc xây dựng và huấn luyện quy trình xử lý tình huống cướp ngân hàng cho bảo vệ không chỉ là yêu cầu nội bộ của đơn vị bảo vệ, mà còn là yếu tố chính để bảo đảm an toàn vận hành cho các tổ chức tín dụng trong bối cảnh tội phạm ngày càng manh động và khó lường.
Nguyên tắc nghiệp vụ cốt lõi khi xảy ra cướp ngân hàng
Trong mọi tình huống cướp, đội ngũ nhân viên bảo vệ New Sun đã được đào tạo bám sát 4 nguyên tắc nền tảng:
- Bình tĩnh tuyệt đối: Không hoảng loạn, không kích động đối tượng.
- Quan sát có hệ thống: Ghi nhớ thông tin thay vì phản xạ đối đầu.
- Ưu tiên an toàn con người: Tính mạng con người luôn cao hơn tài sản.
- Báo động đúng thời điểm – đúng cách: Không để lộ hành vi báo động gây nguy hiểm.
Đây là kim chỉ nam xuyên suốt trong toàn bộ quy trình xử lý dưới đây.
Giai đoạn 1: Khi vụ cướp ngân hàng đang diễn ra
Đây là giai đoạn nguy hiểm nhất, đòi hỏi bảo vệ phải tuân thủ nghiêm ngặt kỷ luật nghiệp vụ.
Giữ bình tĩnh và tuân thủ có kiểm soát
Nếu đối tượng cướp mang theo vũ khí nóng hoặc có dấu hiệu sẵn sàng sử dụng bạo lực, bảo vệ tuyệt đối không được hành động anh hùng cá nhân khi:
- Không có vũ khí tương xứng.
- Không có sự phối hợp chiến thuật.
- Không có lợi thế về vị trí, khoảng cách.
Trong trường hợp này, việc tuân thủ yêu cầu của đối tượng là giải pháp giúp:
- Tránh kích động hành vi liều lĩnh.
- Giảm nguy cơ thương vong cho khách hàng và nhân viên ngân hàng.
Quan sát và ghi nhớ thông tin – nhiệm vụ quan trọng nhất
Song song với việc giữ an toàn, bảo vệ cần tập trung quan sát và ghi nhớ các chi tiết quan trọng:
Thông tin đối tượng:
- Chiều cao, vóc dáng, giọng nói, khẩu âm.
- Trang phục, mũ, khẩu trang, hình xăm, đặc điểm nhận dạng.
- Loại vũ khí sử dụng.
Thông tin phương tiện tẩu thoát (nếu có):
- Loại xe, màu sắc.
- Biển số (dù chỉ nhớ một phần).
- Hướng di chuyển sau khi rời hiện trường.
Những thông tin này sẽ trở thành chứng cứ giá trị phục vụ công tác điều tra.
Âm thầm kích hoạt báo động khi đủ điều kiện an toàn
Nếu vị trí đứng cho phép và không làm lộ hành vi, bảo vệ có thể:
- Kích hoạt nút báo động bí mật dưới quầy, dưới bàn.
- Sử dụng thiết bị báo động kết nối trung tâm chỉ huy theo phương án đã được phê duyệt.
Tuyệt đối không báo động công khai nếu chưa đảm bảo an toàn, tránh khiến đối tượng hoảng loạn và sử dụng bạo lực.
Giai đoạn 2: Ngay sau khi đối tượng cướp rời khỏi ngân hàng
Khi đối tượng đã rời khỏi hiện trường, bảo vệ cần chuyển sang trạng thái kiểm soát và bảo toàn hiện trường.
Phong tỏa hiện trường có kiểm soát
- Đóng cửa ngân hàng ngay lập tức.
- Không cho người ngoài ra vào, hạn chế tối đa việc di chuyển trong khu vực xảy ra cướp.
- Tránh làm xáo trộn dấu vết như vân tay, đồ vật đối tượng bỏ lại.
Báo cáo khẩn cấp
Bảo vệ thực hiện báo cáo theo thứ tự ưu tiên:
- Gọi 113 để báo vụ việc.
- Thông báo cho Ban lãnh đạo ngân hàng.
- Báo cáo về chỉ huy mục tiêu / trung tâm điều hành của đơn vị bảo vệ.
Nội dung báo cáo cần ngắn gọn, chính xác, tránh suy đoán.
Hỗ trợ y tế và ổn định tâm lý
- Kiểm tra nhanh tình trạng khách hàng, nhân viên ngân hàng.
- Sơ cứu người bị thương (nếu có).
- Hỗ trợ trấn an tinh thần những người hoảng loạn, tránh tụ tập gây hỗn loạn hiện trường.
Giai đoạn 3: Phối hợp với cơ quan chức năng điều tra
Đây là giai đoạn thể hiện vai trò chuyên nghiệp của bảo vệ ngân hàng.
Bảo vệ vật chứng
- Không chạm tay vào đồ vật nghi ngờ đối tượng đã tiếp xúc.
- Giữ nguyên hiện trạng khu vực xảy ra sự việc cho đến khi có yêu cầu từ cơ quan chức năng.
Chuẩn bị dữ liệu camera
- Phối hợp trích xuất dữ liệu camera an ninh.
- Đảm bảo dữ liệu không bị chỉnh sửa, cắt ghép.
- Cung cấp đúng thời điểm, đúng phạm vi theo yêu cầu của công an.
Lập biên bản tường trình
- Ghi chép lại diễn biến sự việc khi trí nhớ còn rõ ràng.
- Tập trung vào sự kiện thực tế, không suy đoán hay thêm thắt cảm xúc.
- Đây là cơ sở quan trọng giúp bảo vệ trở thành nhân chứng chất lượng.
Không cố đối đầu trực diện
Một quan niệm sai lầm phổ biến là cho rằng bảo vệ phải đối đầu trực diện với cướp. Trên thực tế, theo chuẩn nghiệp vụ:
Mục tiêu cao nhất của bảo vệ trong tình huống cướp ngân hàng là bảo toàn tính mạng con người và hỗ trợ phá án – không phải bắt cướp bằng mọi giá.
Phòng nghiệp vụ của Công ty bảo vệ New Sun luôn quán triệt rõ ràng cho nhân viên: Không hành động vượt quá khả năng – Không đánh đổi mạng sống vì tài sản – Không để cảm xúc chi phối nghiệp vụ.
Anh/chị có thể tham khảo thêm góc nhìn chuyên sâu về vấn đề này tại bài viết: Nhân viên bảo vệ có nên đối đầu với cướp có súng?
Lời kết
Một vụ cướp ngân hàng có thể xảy ra trong vài phút, nhưng hậu quả có thể kéo dài nhiều năm nếu xử lý sai cách. Vì vậy, việc xây dựng và tuân thủ quy trình xử lý tình huống cướp ngân hàng cho bảo vệ là yêu cầu bắt buộc đối với mọi đơn vị bảo vệ chuyên nghiệp.
Với kinh nghiệm thực tế, đội ngũ chỉ huy nghiệp vụ và chương trình đào tạo bài bản, Công ty TNHH Dịch vụ Bảo vệ New Sun luôn đặt yếu tố an toàn con người – kỷ luật nghiệp vụ – phối hợp pháp lý lên hàng đầu trong mọi phương án bảo vệ ngân hàng.
